İhracat sözleşmesinde Incoterms: Teslim, ödeme ve risk aynı şey mi?

İhracat sözleşmesinde teslim şekli, risk geçişi ve ödeme koşullarını birlikte okuyun. Incoterms ve CISG bakımından temel hazırlık soruları.

Üç harf bütün sözleşmenin yerini tutmaz

Teklifte bir teslim kuralı yazılması önemlidir, ancak ödeme takvimi, mülkiyet, ayıp iddiaları ve uyuşmazlık çözümü ayrıca düzenlenmelidir. Incoterms kuralları bu konuların tamamını çözmez. Kullanılan kuralın yanında yerin ve sürümün belirtilmesi, tarafların aynı teslim düzenini konuşmasını kolaylaştırır.

Bir gecikme örneği

Varsayımsal bir ihracatta mal sevke hazırdır; alıcı ise akreditifi henüz açmamıştır. Sözleşmede yalnızca teslim kuralı yazıyorsa satıcının ne kadar bekleyeceği, depolama masrafının nasıl ele alınacağı ve sevkiyat takviminin değişip değişmeyeceği tartışmalı kalabilir. Bu soruların çözümü teslim kısaltmasının yanında sözleşmenin diğer hükümlerine de bağlıdır.

Sipariş teyidi aşamasında akreditifin açılma tarihi ile üretim başlangıcını eşleştirmek, bu tür bir belirsizliği görünür kılar. Banka taslağı ile ticari sözleşmeyi ayrı ekiplerin birbirinden habersiz hazırlaması risklidir.

Nakliye ve sigorta belgeleri

Sözleşmedeki taşıma düzeni ile akreditifte istenen belge uyumlu olmalıdır. Satıcının fiilen temin edemeyeceği bir belgeyi taahhüt etmesi tahsilat sorununa dönüşebilir. Taşıyıcıdan ne tür belge alınabileceğini, belgenin kimin adına düzenleneceğini ve teslim süresini teklif aşamasında sorun.

CISG ayrıca kontrol edilmeli

Uluslararası mal satışında CISG’nin uygulanıp uygulanmadığı; tarafların işyerleri, sözleşmenin konusu ve hukuk seçimi gibi unsurlara göre incelenir. Bir ülkenin hukukunun seçilmesi, CISG’nin mutlaka dışlandığı anlamına gelmez. Sözleşme taslağındaki hukuk seçimi ile CISG hakkında tarafların iradesi birlikte okunmalıdır.

İmza öncesi kısa kontrol

Siparişi şu sırayla gözden geçirin: Malın teknik tanımı net mi? Teslim yeri tam olarak neresi? Ödeme için gereken belgeler alınabilir mi? Gecikme hâlinde kime, nasıl bildirim yapılacak? Uyuşmazlık hangi yolla çözülecek?

Bu soruların yanıtlarını tek bir işlem çizelgesine geçirmek, sözleşmeyi yalnızca hukuk biriminin okuduğu bir belge olmaktan çıkarır. Satış, finans ve lojistik ekipleri aynı takvimi görür.

Kaynaklar ve ileri okuma

Örnekler açıklama amacıyla kurgulanmıştır. Uygulanacak hukuk, banka metni ve sözleşme koşulları somut işlemde ayrıca incelenmelidir.

Birlikte okuyun: Akreditif türleri · Tahkim şartını hazırlamak