Sipariş var, üretim için nakit gerekiyor
İhracat siparişi almak ile siparişi finanse etmek aynı şey değildir. Üretici ham maddeyi bugün satın alacak, alıcı ise sevkiyat belgeleri hazır olduğunda ödeme yapmak isteyecektir. Kırmızı şartlı akreditif, belirlenen koşullarla bu aralığı kapatmak için kullanılabilir. Akreditifteki özel hüküm, sevkiyattan ve nihai belge ibrazından önce lehtara avans verilmesine imkân tanır. Avansın tutarı, hangi belgeyle alınacağı ve geri ödeme koşulları metinde belirlenir.
100.000 avroluk siparişte örnek
Varsayımsal bir işlemde toplam bedel 100.000 avro, avans üst sınırı 20.000 avro olsun. İhracatçı, öngörülen koşulları yerine getirerek avansı kullanır. Daha sonra uygun sevkiyat belgeleri sunulduğunda avansın kalan bedelden nasıl düşüleceği uygulanır. Faiz ve masraf bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. “Kalan ödeme 80.000 avrodur” demek, bu kalemler incelenmeden her işlem için doğru olmaz.
Bu örnekte üretimin aksaması, alıcının yaptığı siparişi iptal etmesi veya belgelerin uygun bulunmaması farklı sorunlar doğurur. Avansın iadesinin kimden ve ne zaman istenebileceği, bankalar arasındaki ilişkilerle satış sözleşmesi birlikte okunarak değerlendirilir.
Metinde açıkça yazılması gerekenler
Avansın para birimi ve üst sınırı; avans talebine eklenecek belgeler; son sevkiyat ve ibraz tarihleri; mahsup yöntemi; faiz ve komisyonlar; sevkiyat gerçekleşmezse geri ödeme düzeni birlikte kontrol edilmelidir. Alıcının yalnızca “avans verilebilir” demesi, bütün bu konuları çözmez.
İşletme açısından yararlı bir hazırlık, tek sayfalık nakit akış çizelgesidir. Ham madde ödemesi, üretim bitişi, yükleme ve beklenen tahsilat aynı çizelgede gösterilirse sürelerin birbiriyle uyumlu olup olmadığı daha erken anlaşılır.
Yeşil şartlı akreditiften farkı
Yeşil şartlı uygulamalarda depolama ve mallar üzerinde güvence sağlayan belgeler öne çıkar. Kırmızı şartlı ve yeşil şartlı akreditif ifadelerini, bütün bankalarda aynı koşullarla sunulan standart ürünler gibi okumamak gerekir. Teminat, sigorta ve belge talepleri işlem bazında incelenmelidir.
Bankaya gitmeden önce
Proforma fatura, satış sözleşmesi, üretim takvimi ve önerilen akreditif taslağını aynı dosyada hazırlayın. Özellikle geri ödeme ve mahsup maddelerinde anlaşılmayan ifadeleri işaretleyin. Sevkiyat yapılmaması ihtimalini konuşmak güvensizlik göstergesi değildir; finansmanın hangi riski kime bıraktığını anlamanın yoludur.
Kaynaklar ve ileri okuma
Örnekler açıklama amacıyla kurgulanmıştır. Uygulanacak hukuk, banka metni ve sözleşme koşulları somut işlemde ayrıca incelenmelidir.
Birlikte okuyun: Akreditif türleri

