Anlaşmalı boşanmak istiyorum: şartlar, protokol ve duruşma

Eşimle anlaştık; hangi konuları konuşmalıyız?

Ortak çocuk varsa çocuğun nerede yaşayacağı, diğer ebeveynle ilişkisinin nasıl sürdürüleceği ve ihtiyaçlarına yapılacak katkı açıkça ele alınmalıdır. Eşlerin nafaka ve tazminat talepleri de belirsiz bırakılmamalıdır. “Sonra aramızda çözeriz” denilen bir konu, karar sonrasında yeni bir anlaşmazlığa dönüşebilir.

Buna karşılık baskı altında kabul ettiğiniz bir düzenleme gerçek bir anlaşma gibi ele alınmamalıdır. Görüşmede hangi konularda anlaştığınızı ve hangi başlıklarda tereddüt ettiğinizi ayrı söyleyin. Size uygun olmayan bir maddeyi yalnızca süreci hızlandırmak için kabul etmek zorunda olduğunuzu düşünmeyin.

Anlaşmalı boşanmanın koşulları

Türk Medeni Kanunu m.166/3, evliliğin en az bir yıl sürmesini ve eşlerin birlikte başvurmasını veya bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesini arar. Tarafların yalnızca boşanmakta anlaşması yeterli değildir. Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında kabul ettikleri düzenleme de hâkim tarafından uygun bulunmalıdır.

Protokolde neler ele alınır?

Protokol, tarafların neyi kabul ettiğini açıkça göstermelidir. Nafaka ve tazminatla ilgili talepler, varsa çocukların velayeti ve diğer ebeveynle kişisel ilişki düzeni belirsiz bırakılmamalıdır. Her dosyada aynı hükümler kullanılmaz; çocuğun yaşı, eğitim düzeni ve ihtiyaçları değerlendirmede önem taşır.

Mal rejimi, taşınmazlar, araçlar ve ziynetler hakkında kullanılan genel ifadeler ayrıca incelenmelidir. Birbiriyle ilişkili görünse de bu konuların tümü aynı hukuki sonuca tabi değildir. İçeriği anlaşılmadan yazılan geniş bir feragat ifadesi sonradan uyuşmazlık yaratabilir.

Tarafların duruşmada dinlenmesi

Hâkim eşleri bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Protokolün imzalanmış olması bu incelemenin yerine geçmez. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatleri için düzenlemede değişiklik önerebilir; anlaşmalı boşanmaya karar verilebilmesi için değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesi gerekir.

Dosya hazırlığı

Evlilik tarihini, ortak çocuk bilgilerini ve üzerinde anlaşılan hususları önceden belirlemek yararlıdır. Dava dilekçesi ile protokol birbiriyle tutarlı olmalıdır. Görevli ve yetkili mahkeme dosyaya göre belirlenir. Duruşmada karar verilmesi ile kararın kesinleşmesi farklı aşamalardır; kesinleşme işlemleri ayrıca takip edilir.

Ev, araç ve ziynet konusu protokolde nasıl ele alınır?

Boşanma kararı ile bütün malların paylaşılması aynı işlem değildir. Evin veya aracın kimin adına olduğu, ne zaman edinildiği, kredi borcu ve tarafların talepleri incelenmelidir. Genel bir “her türlü hakkımdan vazgeçiyorum” cümlesinin kapsamı anlaşılmadan imzalanması sonradan hak kaybı tartışması doğurabilir.

Örneğin “ev eşimde kalacak” ifadesi, mülkiyet devri ile bir süre evde oturmanın hangisinin kastedildiğini açıklamayabilir. Tarafların gerçek niyeti, gerekli işlemler ve uygulanabilirlik birlikte değerlendirilmelidir. Buradaki örnek bir paylaşım önerisi değildir.

Duruşmaya gittikten sonra süreç biter mi?

Hâkim eşleri bizzat dinler ve düzenlemeyi değerlendirir. Bu nedenle imzalı dilekçe veya protokol, duruşmadaki incelemenin yerine geçmez. Duruşma tarihi, mahkemenin iş yükü ve dosyanın durumu gibi etkenlere bağlıdır; tek celsede ya da belirli bir günde kesin sonuç vaadi doğru olmaz.

Kararın verilmesi ve kesinleşmesi farklı aşamalardır. Görüşmeye evlilik tarihi, ortak çocuk bilgileri, düşündüğünüz düzenleme ve ilgili malvarlığı belgeleriyle gelmeniz yararlıdır. Çocuklarla veya kendinizle ilgili güvenlik endişesi varsa bunu ayrıca ve açıkça belirtin.